Marriage Bureau

જે છોકરાઓ ભણ્યા નથી.. પિતાને ખૂબ સારો ધંધો કે વેપાર નથી તેવા યુવકો માટે યુવતીઓની પસંદગી મળતી નથી. ઘણીવાર આવા મુરતિયાઓ માટે કોઈ સગપણની વાત પણ ચલાવવા તૈયાર નથી. ધોરણ સાત ભણેલી યુવતી પણ ગ્રેજ્યુએટ કે વેલસેટ યુવકને જ પસંદ કરે છે. આ પ્રશ્ન દરેક સામાન્ય પરિવારે દીકરો નાનો હોય ત્યારથી સમજવો જોઈએ અને દીકરાને નાનપણથી ભવિષ્યમાં આવનાર પ્રશ્ન અંગે સમજણ આપવી પડે તેમ છે. એટલે જ એક કહેવત છે.. નોકરી માટે નહીં તો છોકરી માટે તો ગ્રેજ્યુએટ સુધી શિક્ષણ મેળવવું જોઈએ અથવા તો ૨૦ વર્ષે સારી કમાણી કરતા હોવા જોઈએ. યુવકના સંબંધ માટે શિક્ષણ અથવા પૈસા અથવા બંને હોવું જરૂરી છે. પરંતુ, દીકરીઓના સંબંધ માટે અનેક સામાજિક માન્યતાઓ, રૂઢિઓ, દેખાવ અને સ્વભાવ અગત્યનાં છે. આ માટે પણ માતા–પિતા અને દીકરીએ સાથે બેસી ચર્ચા કરી એક સમજણ ઊભી કરવી જરૂરી છે.

Young men who have not studied, or whose fathers do not have a strong business, find it hard to get a match; often nobody is even willing to propose one. Even a girl who studied up to standard seven prefers a graduate or well-settled young man. Every ordinary family should understand this while their son is still young, and prepare him for it. As the saying goes: if not for a job, then at least for a bride, study up to graduation, or be earning well by the age of 20. For a young man, education or money, or both, matter. For daughters, many social beliefs, customs, looks and nature matter, so parents and daughters should sit together and build a shared understanding.

એક યુવકનું છેલ્લા પાંચ વર્ષથી સગપણ શોધતા પિતાએ ઉકળાટ ઠાલવતા કહ્યું કે... મારા પુત્ર માટે કોઈ વાત પણ ચલાવતું નથી. સમાજમાં હવે સંબંધ કરાવવા કોઈ આગળ આવતું નથી તે વાત ખરી છે. હવે કોઈ વેવિશાળ કરાવવાના પ્રયાસ પણ કરતું નથી. પરંતુ આવું થવાનું કારણ એ છે કે, લગ્ન પછી ઊભા થતા પ્રશ્નોમાં વચ્ચે રહેનારને સાંભળવું પડે અથવા તો તેને જવાબદાર ગણે છે. પિતાને ઓળખતા હોય પરંતુ, દીકરા કે દીકરી અંગે કશું જ જાણતા હોતા નથી, પરિણામે વચ્ચે રહીને બે યોગ્ય પાત્રને ભેગા કરવાનો કોઈ સફળ પ્રયાસ કરતું નથી. આ પણ એક સામાજિક પ્રશ્ન છે. પરિવારભાવના તૂટી રહી છે તેનું આ પરિણામ છે.

A father who had been looking for a match for his son for five years told me in frustration that nobody even proposes a match for his son. It is true that people in the Samaj no longer come forward to arrange matches. The reason is that whoever stands in the middle has to hear about, or is blamed for, any problems after the marriage. People know the father but know nothing about the son or daughter, so nobody makes a real effort to bring two suitable people together. This too is a social problem, and a sign that our family spirit is weakening.

દીકરીઓ માટે વેવિશાળની વધુ તકલીફ પડે છે તેની પાછળ સામાજિક માન્યતાઓ જવાબદાર છે. દરેક પરિવાર પોતાના જ સમાજમાં પાત્ર શોધે તે સ્વાભાવિક છે. એટલે જે તે સમાજની રૂઢિગત માન્યતા દીકરીઓના વેવિશાળ માટે પડકાર બને છે. (૧) મોટેભાગે દરેક સમાજ એવું માને છે કે યુવક કરતાં યુવતી વધુ ભણેલી ન હોવી જોઈએ. (૨) દરેક પરિવાર એવું માને છે કે, યુવક કરતાં યુવતીની ઉંમર વધુ ન હોવી જોઈએ. આ બે પુરુષપ્રધાન સમાજની માન્યતાઓને કારણે વેવિશાળમાં તકલીફ પડે છે. જે યુવતી વધુ ભણે તો તેની પસંદગીના યુવકોની સંખ્યા ઘટતી જાય છે. ઉચ્ચ અભ્યાસ કર્યા પછી યુવતીને તેનું જ્ઞાતિ–સમાજનું પાત્ર મળતું નથી... પરિણામે બાંધછોડ કરી અન્ય જ્ઞાતિ–સમાજના યુવક સાથે લગ્નગ્રંથિથી જોડાવું પડે છે. ઘણી યુવતી અભ્યાસ અને નોકરીમાં સેટ થઈ જાય પછી જ વેવિશાળ શોધવું તેવું નક્કી કરીને બેઠી હોય છે. પરિણામે યુવતીની ઉંમર મોટી થઈ જાય છે. શરૂઆતમાં પસંદગી ઊંચી હોય છે. નાની ઉંમરના સારા ભણેલા યુવકો પસંદ કરતા નથી... આમ મહિલાઓ તમામ ક્ષેત્રે આગળ વધી રહી છે. પરંતુ, જીવનસાથી પસંદગીમાં જો કાળજી ના રાખવામાં આવે તો રૂપ, અભ્યાસ કે સારી નોકરી હોય તો પણ જીવનસાથીનું સારું સુખ પામી શકતી નથી.

Social beliefs are behind the greater difficulty for daughters. It is natural for every family to look for a partner within its own community, so that community's traditional beliefs become a challenge for daughters: (1) most communities believe a girl should not be more educated than the boy, and (2) every family believes a girl should not be older than the boy. These two beliefs of a male-dominated society make matches harder. The more a girl studies, the fewer suitable young men remain; after higher studies she may not find a match in her own community and has to compromise and marry outside it. Many girls decide to look for a match only after they are settled in studies and a job, and by then they are older. At first their expectations are high, and they do not consider well-educated men who are younger. Women are moving ahead in every field, but without care in choosing a life partner, even looks, education or a good job cannot bring happiness in married life.

વેવિશાળ કરવું એક જટિલ પ્રશ્ન છે. એટલે ઘણાં જ્ઞાતિસંગઠનો અને વ્યવસાયિક રીતે પણ ઘણાં વેવિશાળકેન્દ્રો ચાલે છે. પરંતુ કેન્દ્રોમાં યુવકોના માહિતી ફોર્મની સામે યુવતીઓના ફોર્મ ૨૦ થી ૨૫ ટકા જ આવે છે. વળી વેવિશાળ પરિચય મેળામાં આવેલી ૨૫ ટકા જેટલી યુવતીઓ તેનાથી ત્રણ ગણા યુવકોમાંથી લગભગ કોઈને પસંદ કરતી નથી. મોટાભાગનાં સંગઠનોની વેવિશાળ કરાવવાની પ્રવૃત્તિમાં સફળતા મળતી નથી. યુવતીના પરિવારો યુવક પક્ષે ચાર ગુણની અપેક્ષા રાખતા હોય છે. (૧) સારો દેખાવ હોય (૨) પૂરતું શિક્ષણ (૩) આર્થિક સદ્ધરતા અને (૪) ખાનદાન પરિવાર... વાસ્તવમાં આ ચારેય ગુણ એક સાથે એક સમયે હોતા નથી. કોઈ એક–બે માં બાંધછોડ કરો તો જ વેવિશાળ થઈ શકે તેમ છે. પરિવારની ખાનદાનીમાં બાંધછોડ ન કરવી પરંતુ, અન્ય ત્રણમાંથી બે ગુણ ગમતા હોય તો એક ગુણ બરાબર ન હોય તોપણ વેવિશાળ કરવા તૈયાર થવું જોઈએ. ઘણી જગ્યાએ માતા–પિતાને યોગ્ય લાગતું હોય પરંતુ, યુવક કે યુવતીને પસંદ આવતું નથી... લાચાર માતા–પિતા ચિંતા સિવાય વધુ કંઈ કરી શકતાં નથી.

Arranging a match is a complex question, which is why many community organisations and commercial centres run marriage bureaus. Yet these centres receive only 20 to 25 forms from young women for every 100 from young men, and at introduction meets the young women, about a quarter of those present, often choose almost nobody from three times as many young men. Most organisations struggle to succeed. Families of girls look for four qualities in a young man: (1) good looks, (2) enough education, (3) financial stability and (4) a respected family. In reality these four rarely come together, and a match happens only when you compromise on one or two. Do not compromise on the family's character, but if two of the other three qualities are right, be ready to go ahead even if one falls short. Often the parents approve but the young man or woman does not, and helpless parents can only worry.

આજકાલ યુવક–યુવતીઓની ભાગી જવાની ઘટનાઓ કે આત્મહત્યાના બનાવો પાછળનાં કારણોમાં મહત્ત્વનું કારણ યોગ્ય સમયે યોગ્ય યુવતીના લગ્ન ન થવા તે પણ છે... ઘણાં માતા–પિતા પોતાના દીકરાની વહુ લાવવા માટે બદલામાં દીકરીને વહુના ભાઈ સાથે પરણાવે છે. બંને બાજુ સામ–સામે દીકરીઓના સોદા થાય છે. આ સૌથી મોટું સામાજિક દૂષણ છે. આ રીતે બનેલાં યુગલોમાંથી મોટાભાગે સુખી થઈ શકતાં નથી. સગપણની સમસ્યા ગામડાંઓમાં છે, તેટલી જ શહેરોમાં પણ છે... ખરું સુખ માત્ર પૈસા, રૂપ કે શિક્ષણની ડિગ્રીમાં નથી, સમજણ અને પારિવારિક લાગણીમાં વધુ છે તે સમજવાની જરૂર છે. સાસુ કેવા મળશે? તેની ચિંતા હવે યુવતીઓને નથી પરંતુ, વહુ કેવી મળશે? તેની ચિંતા સાસુઓને વધુ થાય છે.

One important reason behind young people eloping, or even taking their own lives, is that marriages do not happen at the right time. Many parents, to bring home a bride for their son, marry their daughter to the bride's brother in exchange, so daughters are traded on both sides. This is the biggest social evil, and most couples married this way do not find happiness. The problem is as real in cities as it is in villages. We need to understand that true happiness lies not only in money, looks or degrees, but much more in understanding and family affection. Today young women no longer worry about what their mother-in-law will be like; it is mothers-in-law who worry more about what their daughter-in-law will be like.

લગ્નઇચ્છુક દીકરા–દીકરીઓને ખાસ અભિનંદન આપી એમના સુખી, આનંદપ્રદ દામ્પત્યજીવન અને ઉત્તમ ભવિષ્ય માટે અનેકાનેક શુભકામનાઓ પાઠવું છું. આ પરિચય ગ્રંથ આપને ખૂબ જ ઉપયોગી બની રહેશે એવી અભિલાષા સાથે...

My special congratulations to all our sons and daughters who wish to marry, and my warmest wishes for a happy, joyful married life and a bright future. I hope this introduction book (Parichay Granth) proves very useful to you.